|
|
Θανάσης Τριαρίδης Για την ανθρώπινη
δυνατότητα http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.kinhma-10&id=6488 Με
αμηχανία και
αίσθηση
προγραμματικής
αστοχίας
καταγράφω
αυτόν τον προτρεπτικό
δεκάλογο για
την ανθρώπινη
δυνατότητα (ή
για ό,τι,
τέλος πάντων,
κατανοώ ως
τέτοια) –
δεκάλογο που
πριν από όλα
αποτελεί μια
αντίφαση: όντας
διακηρυγμένος
πολέμιος κάθε
παρόμοιου
δεκαλόγου που
πετάλωσε τους
ανθρώπους
στις απαίσιες
ρυθμίσεις του
νιώθω πως εντέλει
περιγράφω
έναν ευχετικό
Κανόνα, εξίσου
αποκρουστικό
με όσους
υπαρκτούς μικραίνουν
τις ζωές μας. Αναγουλιάζω
στη σκέψη και
μόνο πως
μπορεί τα
λόγια μου να
εκληφθούν ως
απόπειρα
παραινέσεων –
δεν είμαι
φιλόσοφος ή
θεολόγος, ώστε
να θεωρώ τον εαυτό
μου αρμόδιο
για τέτοιες
φτήνιες. Στο
μυαλό μου οι λέξεις
βαθαίνουν
όταν αποκανονικοποιούν
τον κόσμο· κι όμως,
διαβάζοντας
το κείμενο που
ακολουθεί,
βρίσκω
υποτακτικές
εγκλίσεις που
μοιάζουν με
προστακτικές –
κι αυτό είναι
φρικαλέο.
Επιπλέον, δεν
αντέχω τη λέξη κίνημα
ούτε καν ως
αστειότητα: είναι
μια λέξη που
μυρίζει αποφορά,
ευαγγελίζεται
σφαγμένα
πτώματα και
λιανισμένα μυαλά.
Ωστόσο ξεκινώ –
ίσως από τη διαολεμένη
διάθεση
συμμετοχής σε
μια δημόσια
συζήτηση που μοιάζει
να καταλήγει
σε στόματα
μυθολογικών
τεράτων… 1. Να
σβηστούν οι
λέξεις Θεός,
Χριστός, Αγία
Τριάδα, Έθνος,
Πατρίδα, Λαός από
το Σύνταγμα (: από
όλα τα
συντάγματα)
και από οποιοδήποτε
ρυθμιστικό
νομικό
κείμενο. Οι
λέξεις αυτές
είναι ψευτιές
που σκοτώνουν.
Να αντικατασταθούν
με τις λέξεις άνθρωποι,
κοινότητα,
δυνατότητα.
(Προσοχή: αυτό
αφορά μόνο τα
ρυθμιστικά
νομικά κείμενα
– Σύνταγμα,
Νόμους,
διοικητικές πράξεις
κ.λπ. Φυσικά οι
άνθρωποι, ο
καθένας κατά
τη βούλησή του, να
μπορούν να
χρησιμοποιούν
αυτές τις
λέξεις με όσην
ένταση θέλουν,
να εκφράζονται
μέσα από αυτές
και να ομνύουν
σε αυτές
εφόσον το
θέλουν. Το
μίσος (όπως και
η αγάπη) είναι
μέρος της
ανθρώπινης
δυνατότητας
του καθενός.) 2. Να
καταργηθεί ο στρατός
των
εκπαιδευμένων
φονιάδων –
δηλαδή κάθε
στρατός, κάθε
μορφή
στρατιωτικής
θητείας, κάθε
μορφή
στρατιωτικής
οργάνωσης. Στο
μυαλό μου ο στρατός
(και
επαναλαμβάνω:
κάθε στρατός)
είναι μια ανεπίστρεπτη
ανθρώπινη
ήττα.
Φτιάχνεται
για να
σκλαβώσει την
κοινωνία που
δήθεν
υπερασπίζει –
υπάρχει για να
δοξολογεί τον
φόνο, τον
τετελεσμένο ή
τον
επικείμενο. Οι
αντιρρησίες
συνείδησης
απέδειξαν ότι
μπορείς να
αντισταθείς
στον όλεθρο
αγαπώντας και
όχι μισώντας. 3. Να
καταργηθούν
οι δημόσιες
σημαίες και οι
ύμνοι. Όλες οι
σημαίες και
όλοι οι ύμνοι
δοξολογούν
την ατέλειωτη
μεγάλη σφαγή.
Να καταργηθούν
όλες οι
δημόσιες
παρελάσεις.
Φυσικά σε
προσωπικό
επίπεδο ο
καθένας μπορεί
να κάνει
παρελάσεις, να
σηκώνει
σημαίες, να
τραγουδάει
ύμνους και να κοπαδοποιεί
τον εαυτό του,
είτε ως μέλος
μιας φαντασιακής
κοινότητας, είτε
ως πιστός, είτε
ως οπαδός, είτε ως
οτιδήποτε
άλλο (ο καθένας
έχει το
δικαίωμα να
συμμετέχει σε
μια αγέλη –
αρκεί αυτή να
μην είναι
υποχρεωτική
για όλους). Να
καταργηθούν
όλες οι
εθνικές
γιορτές
μίσους. Να αντικατασταθούν
από ημέρες
μνήμης που θα
τονίζουν τα
εγκλήματα που
η κυρίαρχη
πλειονότητα
διέπραξε ως
«έθνος» ή ως «λαός»
σε βάρος άλλων.
Έτσι, ως πρώτο
συμβολικό
βήμα, η 22η
Σεπτεμβρίου
να καθιερωθεί
από την
ελληνική πολιτεία
ως μέρα μνήμης
της σφαγής των
32.000 αμάχων της Τριπολιτσάς
από το ασκέρι
του Θεόδωρου
Κολοκοτρώνη
το φθινόπωρο
του 1821. Αυτή ήταν
η πρώτη
συνειδητή εθνοκάθαρση
της Ιστορίας.
(Αντίστοιχα, οι
Τούρκοι να
θυμούνται τις
πολυάριθμες εθνοκαθαρτικές
σφαγές και τη
γενοκτονία
που διέπραξαν
οι πρόγονοί
τους, το ίδιο
ακριβώς και οι
Γερμανοί, οι
Άγγλοι, οι
Γάλλοι, οι
Ισπανοί, οι Πορτογάλοι,
οι Ρώσοι, οι
Κινέζοι, οι
Ιάπωνες, οι
Αμερικάνοι, οι
Άραβες, οι
Ισραηλινοί κ.λπ.
Κανείς ας μην
εξαιρεθεί:
όλοι έχουν πτωματοστρώσει
τον κόσμο τους
με κορμιά
αλλοφύλων,
απίστων,
μιαρών – εχθρών
εντέλει…) 4. Να
αναζητήσουμε
κοινότητες
του τρεμάμενου
σώματος και
της μνήμης του. Οι
άνθρωποι (όλοι οι
άνθρωποι) να
διδάσκονται
όλες τις
μητρικές τους
γλώσσες στα
σχολεία (ναι:
και την
ελληνική και
την αλβανική και
την μακεδόνικη
και κάθε άλλη).
Να γυρέψουμε
τη μνήμη των
τόπων: τα
τρέμουλα που
φυλάχτηκαν στους
τόπους. Να
γραφτούν
σχολικά
βιβλία
Ιστορίας που
θα μιλούν για τη
μεγάλη
κοινότητα της
μνήμης των
σφαγμένων –
εκεί όπου Τριπολιτσά
και Χίος και
Μεσολόγγι είναι
εξίσου ένδοξα αλωνάκια,
εκεί όπου το
αίμα είναι
πάντοτε
κηλίδα και
ποτέ λεκές.
Να γυρέψουμε
τα χνάρια των
ανθρώπων που
αντάλλαξαν
υγρά και
ίσκιους στους
τόπους. Παράδειγμα
ενδεικτικό:
στη Σαλονίκη
όλες οι σκυλεμένες
εβραϊκές
ταφόπλακες
που στρώσαν
αυλές, δρόμους,
σκάλες
εκκλησιών,
πισίνες, να
γίνουν σημεία
μνήμης ενός
διαρκούς εθνοκαθαρτικού
εγκλήματος. Το
Αριστοτέλειο
Πανεπιστήμιο
Θεσσαλονίκης
να
αναγνωριστεί
ως τόπος
αφανισμού του
μεγαλύτερου
εβραϊκού νεκροταφείου
της Ευρώπης. Το
Νοσοκομείο
Ιπποκράτειο
Θεσσαλονίκης
να ξαναονομαστεί
Εβραϊκό
Νοσοκομείο Χιρς, έτσι
όπως ονοματοδοτήθηκε
από την Βαρόνη Χιρς που το
έφτιαξε το 1908
(θυμίζω πως η
αρχική
ονομασία
καταργήθηκε
από τους Ναζί
και τους
Έλληνες
συνεργάτες
τους το 1941). 5. Να
καταργηθεί
οποιοσδήποτε
δημόσιος
χαρακτήρας
οποιασδήποτε
θρησκείας. Οι
θρησκείες που
εγκαθιδρύονται
ως δημόσιος
κανόνας σκοτώνουν,
σφάζουν,
αφανίζουν,
σκλαβώνουν.
Κανένας παπάς
ή ιερουργός να
μην είναι
δημόσιος υπάλληλος.
Καμιά δημόσια
λειτουργία να
μην συνδέεται
με
οποιαδήποτε
θρησκευτική
τελετουργία.
Φυσικά ο
καθένας να
μπορεί να
επιλέγει ως
δυνατότητα
έκφρασης οποιαδήποτε
θρησκεία – ή και
καμία. Να
καταργηθεί τα
φασιστικό
μάθημα των Θρησκευτικών
στην
υποχρεωτική
εκπαίδευση. Οι
θρησκείες να
διδάσκονται
στα μαθήματα
της Ιστορίας
και της Ιστορίας
των Ιδεών – ως
φιλοσοφικά
ρεύματα και ως
εφαρμοσμένες
κτηνωδίες
(μέσα από την
οπτική των
θυμάτων τους). 6. Να
συζητήσουμε
ως κοινότητα
για το πώς οι
λέξεις γαμήσι, πούτσος,
μουνί, κώλος,
χύσια, ψωλοχύματα,
μουνοχύματα,
γκάβλα
θα πάψουν να
γίνουν
βρισιές και θα
γίνουν αυτό
που
κυριολεκτικά
σημαίνουν: η επί
της ουσίας
ιερή αφετηρία κάθε
ζωής. Τούτο δεν
μπορεί να
γίνει κατόπιν
οποιασδήποτε
επιβολής, αλλά
μέσα από την ανθρώπινη
δυνατότητα
έκφρασης – έκφρασης
που ελπίζω πως
μπορεί να
φτάσει πέρα από
την
αναπαραγωγή
του εαυτού.
Να σκεφτούμε
αν αντέχουμε
κάτι διαφορετικό
(ή και: περισσότερο)
από το
κυρίαρχο
σεξιστικό
μοντέλο των
θεολογικών
όρων μιαρού
και ιερού.
Να σκεφτούμε
αν το σύμπλοκο gkavloste kai mi me pistevete είναι
χυδαίες
προστακτικές
ή κάτι άλλο. Τα ψωλοχύματα
και τα μουνοχύματα
να συζητηθούν
ως πρωταρχική
δυνατότητα
της ζωής,
εντέλει ως
δυνατότητα
ανθρώπινης
κοινωνίας. 7. Να
συζητήσουμε
ως κοινότητα
για την
αυτοδιάθεση
του εαυτού
μέσα στον
έρωτα και στην
ερωτική πράξη. Για
τη σεξουαλική ελευθερία,
τη σεξουαλική
δυνατότητα
και τη
σεξουαλική
επιλογή. Ωστόσο
εδώ ας
προσεχθεί η πιθανότητα
αντικατάστασης
της υπάρχουσας
κανονικότητας
με μιαν άλλη
(συνήθως
φριχτότερη).
Όλες οι
ερωτικές
αποφάσεις/επιλογές
δεν μπορεί
παρά να είναι
πάντοτε
ατομικές (και
πάντοτε υπό
αναθεώρηση). 8. Να
συζητήσουμε ως
κοινότητα για
τη βία. Την
πολιτική βία,
την ηθική βία –
στον πάτο της
εικόνας για τη
«ζωτική» βία. Για
το κατά πόσο
μπορούμε να
ασκούμε βία
για κάτι που λογαριάζουμε
ως πυρηνική
αλήθεια/αξία
της ζωής μας. Να
συζητήσουμε
για την εκδίκηση
– για το πώς μας
δίδαξαν την
ύπαρξη ως εκδίκηση. Να παλέψουμε
να μιλήσουμε
για τη λέξη βία
βάζοντας πλάι
της τη λέξη ευκαιρία – και
να δούμε αν μας
βγαίνει αυτό
το στοίχημα. 9. Να
συζητήσουμε
για το τι
μπορούμε να
μοιραστούμε
με τους πεινασμένους.
Αυτούς που
είναι βρόμικοι,
άπλυτοι και
ξένοι. Και
επικίνδυνοι.
Να σκεφτούμε
τη δυνατότητα
της αγάπης
μέσα στην ανάγκη. Τη
δυνατότητα
του δεσμού.
Να σκεφτούμε
πως η
μετανάστευση
είναι μήτρα
της Ιστορίας,
αυτή φτιάχνει
την ανθρώπινη
εξέλιξη και
τον ανθρώπινο
πολιτισμό. Να
σκεφτούμε πως
στην Ιστορία
πάντοτε
νικούσαν οι μετανάστες
– και πως, συνακόλουθα,
αν δεν
μοιραστούμε
τη ζωή μας μαζί
τους, θα
εφαρμοστεί η Ιστορία. 10. Να
συζητήσουμε
ως κοινότητα
για το τι τρώμε.
Για το κατά πόσον
έχουμε το
δικαίωμα να
σκοτώνουμε
για να τρώμε.
Κατά πόσο
έχουμε το
δικαίωμα να
υπάρχουμε
καταστρέφοντας.
Εντέλει να
σκεφτούμε αν
θεωρούμε ύπαρξή μας ό,τι
σχεδιάζουμε
να φάμε αύριο. Θ. Τ. –
Μάιος 2011 Θανάσης
Τριαρίδης
(Θεσσαλονίκη, 1970).
Συγγραφέας,
αντιρρησίας
συνείδησης
και ακτιβιστής.
Έχει εκδώσει
περισσότερα
από 30 βιβλία με
αφηγήσεις και
δοκίμια, με
πρώτο από αυτά
το
μυθιστόρημα Ο
άνεμος
σφυρίζει στην
Κουπέλα (2000). Το μυθιστόρημά
του τα
μελένια
λεμόνια * η
διαθήκη των
γκαβλωμένων
ανθρώπων
κυκλοφόρησε
πρώτα στο
Διαδίκτυο το 2005
και στη συνέχεια
εκδόθηκε σε
βιβλίο το 2007 –
πρακτική που
ακολούθησε
και για όλα τα
υπόλοιπα
βιβλία του. Έχει
δημοσιεύσει
περίπου τριακόσια
άρθρα και άλλα
κείμενα. Από το
2004 τα δημοσιευμένα
γραπτά του
βρίσκονται
στην
ιστοσελίδα http://triaridis.gr/ ελεύθερα
από κάθε «πνευματικό
δικαίωμα». (Δημοσιεύτηκε
στον
διαδικτυακό τόπο
http://www.protagon.gr
στις 7.5.2011.)
|
|