Θανάσης Τριαρίδης

 

 

Η γκάβλα δεν μπορεί να γίνει διδαχή

 

 

Μια συνέντευξη στον Γιώργο Καρουζάκη για τα μελένια λεμόνια

 

Περιοδικό LIFO, τεύχος 76, 19-7-2007

 

http://www.lifo.gr/content/x21/53.html

 

 

Στο σπέρμα που τινάζεται έξαλλο, εκεί θα βρείτε το μέλι των λεμονιών. Η φράση αρκεί για να προλογίσει τη σύντομη κουβέντα που είχαμε με τον συγγραφέα Θανάση Τριαρίδη για το βλάσφημο μυθιστόρημά του, τα μελένια λεμόνια. Ένα βιβλίο τολμηρό για μια συντηρητική χώρα όπως η Ελλάδα, στο οποίο η ορμητική ανθρώπινη γκάβλα συνδιαλέγεται με το σκότος των θρησκειών, τις θηριωδίες και τα εγκλήματα του ανθρώπινου γένους. Γ.Κ.

 

 

Πρώτα απ όλα, πώς θα συστήνατε τα μελένια λεμόνια στον αναγνώστη;

Δεν μου πολυαρέσουν οι συστάσεις. Ας πούμε πως τα λεμόνια φιλοδοξούν να είναι κάτι σαν μία διαθήκη (με μικρό δέλτα) των γκαβλωμένων ανθρώπων δηλαδή αυτό που γράφω στον υπότιτλό τους. Πιστεύω πως η γκάβλα είναι η κεντρική ανθρώπινη ορμή θαρρώ πως δεν λέω και κάτι καινούριο. Αν θέλετε πείτε την λαχτάρα, πείτε την πεθυμιά. Ή αν θέλετε μπορείτε να την πείτε και ζέλμπα μια τρομερή μακεδονική λέξη μιας διωκόμενης ανύπαρκτης γλώσσας από τον κυρίαρχο ελληνικό εθνοφασισμό.

 

Το βιβλίο σας δείχνει ότι είναι μια διαθήκη που η ιερότητα της δεν εκπορεύεται από την παντοδυναμία ενός Θεού-εξουσιαστή και τιμωρού αλλά από την αρχέγονη ένωση, τη συμπαντική γκάβλα που έδωσε πνοή στον κόσμο.

Το λεμόνια είναι ένα προγραμματικά αποτυχημένο βιβλίο. Προσπαθεί να μιλήσει για μια επαναλαμβανόμενη ιστορία χαμού κόντρα στην μεγάλη Σωτηρία που τάζουν οι Πατέρες Παντοκράτορες, οι Πατερούληδες και όλοι οι φασίστες που κηρύσσουν την απαίσια μία Αλήθεια. Μα στην ουσία το βιβλίο προσπαθεί να αφηγηθεί μια ιστορία κόντρα στην μεγάλη αφήγηση που το περιέχει και συγγνώμη που αυτό ακούγεται κάπως κουλτουριάκο. Από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα των λεμονιών γυρεύω την άρνηση αυτής της μεγάλης αφήγησης: από την πρoμετωπίδα, όπου δεν υπάρχει καμιά διαθήκη, μέχρι το οπισθόφυλλο, το gkavloste ke mi me pistevete.

 

Οι φανατικοί Χριστιανοί θα θεωρήσουν το βιβλίο σας, το λιγότερο βλάσφημο. Τι θα τους απαντούσατε;

Ό,τι θα τους απαντούσαν ο Σάντρο Μποτιτσέλι, ο Τζορντάνο Μπρούνο ή ο Βίκτορ Ουγκό: Πως οτιδήποτε υμνεί τη σάρκα και την γκάβλα υμνεί την ζωή και πως οτιδήποτε πολεμάει την σάρκα και την γκάβλα υπηρετεί τον θάνατο. Οι φανατικοί Χριστιανοί εκπαιδεύονται σε έναν μηχανισμό λατρείας του τρόμου και του παραλόγου: Δεν σοκάρονται όταν ο σταυρός του θεού τους μπαίνει πάνω σε βόμβες που κομματιάζουν ανθρώπους σοκάρονται όμως με τον έρωτα που είναι η μοναδική δύναμη που συνεχίζει τη ζωή.

 

Γιατί οι θρησκείες και τα εξουσιαστικά συστήματα δαιμονοποιούν την γκάβλα ;

Γιατί όλες μα όλες οι θρησκείες φτιάχτηκαν για να σκλαβώσουν τους ανθρώπους. Και για να σκλαβώσεις κάποιον τον εντάσσεις σε μια παράλογη συλλογικότητα τρόμου (Εκκλησία, Σέκτα, Έθνος, Λαό ή ό,τι άλλο). Η γκάβλα είναι μια λειτουργία που βρίσκεται στον στενό πυρήνα της ατομικότητας δεν μπορεί να ελεγχθεί, να εξουσιαστεί, να γίνει διδαχή, να ενταχθεί μες στην μεγάλη αφήγηση του τρόμου. Κι ό,τι δεν μπορεί να ελεγχθεί από την εξουσία, δαιμονοποιείται και διώκεται τόσο απλά

Και στην δική σας Βίβλο όμως το αίμα ρέει άφθονο, η αγάπη τρέφεται συχνά με βία και αφανισμό. Επιπλέον το δίπολο έρως-θάνατος, ο Φρόϊντ, ο Μπατάιγ, ο Σάντ, οι σουρεαλιστές συνομιλούν στο υπόστρωμα του δικού σας μύθου.

Δεν έγραψα καμία Βίβλο, κανένα ευ-αγγέλιο δεν είμαι μήτε θεολόγος μήτε φιλόσοφος. Αποπειράθηκα να πω μια ιστορία χαμού τίποτε πέρα από αυτό. Από εκεί και πέρα υπάρχει μια πολύ μεγάλη συζήτηση για το αν ο χαμός είναι πτώση ή έλξη. Πρόσφατα, ένας εξαιρετικός νέος στοχαστής, ο Νίκος Μάλλιαρης (http://imaginaireradical.blogspot.com/), μου επισήμανε πως η σύνδεση σεξουαλικότητας και θανάτου στον Φρόιντ ή στον Μπατάιγ έχει ενοχικό υπόστρωμα ενώ στα λεμόνια ο χαμός έχει αντιενοχική αφετηρία. Μακάρι να στρέχει κάτι τέτοιο.

 

Αρκετά ενδιαφέρουσα θεωρώ την υπόγεια σύνδεση των χριστιανικού μύθου με τις ολοκληρωτικές ιδεολογίες που αιματοκύλησαν τον κόσμο στο όνομα του Θεού, της δικαιοσύνης, του καλού. Οι αντιλήψεις αυτές, παρά τα εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί, είναι ακόμα ισχυρές. Ποια είναι η δική σας ερμηνεία;

Οι θρησκείες σκοτώνουν με τον ίδιο τρόπο που οι ανθρωποδιορθωτικές ιδεολογίες λογαριάζουν μια ντούμπα με πτώματα ως αναγκαίο προαπαιτούμενο του δρόμου τους. Ωστόσο νομίζω πως οι άνθρωποι εξακολουθούν να λατρεύουν θρησκείες τρόμου και ιδεολογίες φόνου, επειδή φοβούνται τη ματαιότητά τους. Δεν αντέχουμε τη σκέψη του χαμού μας, τρέμουμε τον θάνατό μας. Έτσι οι θρησκείες και οι ολοκληρωτισμοί τζογάρουν με αυτόν τον φόβο: στο βάθος του αιμοτοβαμμένου δρόμου τους τάζουν μια Θέωση, μια Σωτηρία και το εκκλησίασμα γαληνεύει...

 

Θα ήθελα να αναφερθείτε λίγο στη δομή του βιβλίου σας, στη σημασία της αποσπασματικής και υπαινικτικής φύσης του. Η γραφή αλλά και η δομή του ανακαλούν την ελευθερία της τέχνης που εγκαθίδρυσαν τα μοντέρνα κινήματα του πρόσφατου παρελθόντος αλλά και της τεχνολογικής εποχής που διανύουμε.

Η μορφή των λεμονιών ίσως να είναι ένα υβρίδιο αντίθεσης στην τυραννία της μορφής της φόρμας που πάει να σκλαβώσει τους ανθρώπους σε μιαν νοερή γοητεία. Πιθανώς και αυτό να ακούγεται κουλτουριάρικο, ζητώ συγγνώμη. Θέλω να πω πως προσπάθησα να εκφραστώ όσο πιο ελεύθερα μπορούσα. Πηγές μου ήσαν τα πάντα: από αποσπάσματα αρχαίων τραγωδιών μέχρι τα chat rooms του Ίντερνετ. Το μορφολογικό αποτέλεσμα δεν το σχεδίασα και δεν συνιστά πρόταση, συνιστά μονάχα αδημονία.

Τα μελένια λεμόνια πρωτοκυκλοφόρησαν στο ίντερνετ το 2005 (http://www.triaridis.gr/melenialemonia/) και εξακολουθούν να κυκλοφορούν ελεύθερα παρά την έντυπη έκδοσή τους. Στο σημείωμα της ηλεκτρονικής έκδοσης γράφετε πως στο συμβόλαιο σας κρατήσατε αυτό το δικαίωμα και πως παραιτηθήκατε από όλα τα ποσοστά σας. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η επιλογή;

Στα μάτια μου οι εκδότες είναι ξεφτελισμένοι έμποροι που ενδιαφέρονται να βγάλουν φράγκα (έτσι όπως το ακούτε: φράγκα). Μαζί με τους δημοσιογράφους, τους βιβλιοπώλες, το γαληνεμένο κοινό και τους ίδιους τους συγγραφείς στήνουν μια εμπορική επιχείρηση που όνειρα και εφιάλτες κόβονται και ράβονται πάνω στον μηχανισμό της αγοράς. Οι εξαιρέσεις ελάχιστες κι όλο και πιο περιθωριακές. Και σε αυτό το ξεπουλημένο πλέγμα θαρρώ πως ανήκουμε όλοι μας: κι εγώ κι εσείς και το έντυπο που μας φιλοξενεί όλοι μας.

Ως (σπασμωδική;) αντίδραση σε αυτό το πλέγμα (στο οποίο, επαναλαμβάνω, ανήκω κι εγώ) αποφάσισα όλα τα βιβλία μου να κυκλοφορούν ελεύθερα στο ίντερνετ ανεξάρτητα από την όποια έντυπη έκδοσή τους. Το ίντερνετ είναι ένα μέσο αυτοέκδοσης που δίνει ένα σημαντικό περιθώριο ελεύθερης έκφρασης. Ήδη βγαίνουν ανεξάρτητες φωνές πολύ σημαντικές. Και πιστεύω πως σε μια γωνιά του διαδικτύου μπλογκάρει ο νέος Ρεμπό και ο νέος Καβάφης ερήμην μας

Πολλοί λένε πως στο ίντερνετ κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα σκουπίδια Μακάρι να ανήκω κι εγώ σε αυτά τα ανεξέλεγκτα σκουπίδια και όχι στην ελεγχόμενη καθεστωτική ομοφωνία. Κάτι τέτοιο θα ήταν για μένα τιμή.

 

 

(Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό LIFO, τεύχος 76, στις 19-7-2007.)